Wat heeft jullie doen besluiten naar Frankrijk te vertrekken?
De ruimte, vrijheid, de vele mogelijkheden die Frankrijk biedt om onze passies - paardrijden en mennen -, uit te oefenen en natuurlijk de drang tot ondernemen. Tijd voor onze hobbies was er in Nederland niet (meer). Er was altijd werk, werk en nog eens werk. Het was nodig om dat te doorbreken en dat kun je alleen maar als je een radicale stap neemt : vertrekken.
Was het een moeilijk besluit naar Frankrijk te emigreren?
Eigenlijk niet. Erica en ik zeiden tegen elkaar : des te meer je er over denkt, des te meer redenen je kunt verzinnen om niet te vertrekken. Dat hebben we dan ook niet gedaan. We hebben doodleuk het beluit genomen om te vertrekken zonder teveel op de problematiek in te gaan. Het is héél snel gegaan. We hebben er niet meer dan een week voor nodig gehad om het besluit te nemen. Omgeving, familie, vrienden en relaties stonden perplex! Binnen enkele weken hadden we ons huis verkocht en in juni 2000 kochten wij ons huis in de Corrèze. Verder volgden de verbouwing, het aanpassen van onze toenmalige onderneming (sterk verkleinen), de kinderen, de school etc. etc. teveel om op te noemen.
Het moeilijkste waren de twee oudste kinderen die bij mijn ex echtgenote woonden. Die zou ik dus véél minder zien, en juist met hen deelden wij onze paardenpassie! Het is later allemaal goed gekomen, maar voor ons allen was dat werkelijk het moeilijkste item.
Hoeveel paarden hadden jullie indertijd?
Tije, Hille, Thymen, Mocca en Lobke en de Shetten Heineken en Hertogh Jan. Thymen is nog vijf jaar in Nederland bij Xenia (dochter) gebleven.
Wat deden jullie in Nederland?
In Nederland hadden Erica en ik zelf een fiscaal-juridisch adviesbureau, de activiteiten zijn per 1-1-2012 gestaakt. Onze specialisaties waren het onderbrengen van ondernemingen in Besloten Vennootschappen, aangiften vennootschapsbelasting, bedrijfsovernames, advisering omtrent de fiscaal-juridische bedrijfsstructuur, samenwerkingsvormen en fiscale adviezen omtrent onroerend goed. Een erg leuk en dynamisch beroep met héle leuke ondernemende klanten. Een zeer enerverend en stimulerend beroep met altijd nieuwe ontwikkelingen en vooral de mens achter de onderneming was zeer interessant. Nu zijn Erica en Edwin actief in een nieuw bedrijfsadviesbureau: de Graaf & de Graaf small business consultants, voor bedrijven in Nederland en Frankrijk. Wij analyseren bedrijven, fungeren als stimulator, maken business plannen, fungeren als praatpaal, geven een second opinion en maken bedrijven verkoopklaar, het blijft zeer boeiend en stimulerend.
Sinds wanneer hadden jullie paarden?
Edwin heeft vanaf zijn 8 ste een eigen paard gehad. Zoals gebruikelijk begon dat met een shetlander, gevolgd door een (zelf beleerde) New Forrest, een Hongaars paard en een half arabier. Hij heeft hier heel veel plezier aan beleefd. Bij Erica thuis hadden ze een zestal shetten waar hobbymatig mee werd gefokt.
Het mennen, wanneer begon dat?
Vrij jong, Edwin was 9 jaar oud. Met de shetlander ging hij na een jaar ook mennen. De boer waar de Shet stond - in lage Vuursche- zei “ik heb een tuig en een wagentje, ik help je wel even” ……… en daar reed hij weg en vervolgens werd het mennen een van zijn twee passies. Enige jaren later kreeg hij via de buurman van zijn ouders de mogelijkheid met een Fries te mennen. Met een prachtige oude gerestaureerde Dogcart ging hij alleen op pad. Volstrekt onverantwoordelijk, maar in die tijd werd dat toch echt minder zo gezien, want hij kon immers toch mennen. Gelukkig verliep alles altijd goed. Tijdens zijn studie heeft Edwin beperkt paardgereden, zo nu en dan een mooie buitenrit in zuid Limburg en via, via, maar verder niet. Later toen hij in 1982 naar het oosten verhuisde kreeg hij natuurlijk de kriebels. Maar ja éérst verdienen en dan pas paarden. Dat gebeurde dan ook omstreeks 1990. Het eerste paard kocht hij tezamen met een vriend, een soort timesharing. ‘We kochten het paard met zadel en tuig en vonden er al snel een antieke Deense vierwieler bij. Ik reed onder de man en mende en mijn vriend reed alleen’. Uiteindelijk heeft de vriend het paard genomen en Edwin de koets en het tuig. Zo snel mogelijk ging hij dan ook op zoek naar een paard. Na veel informeren en kijken bij de lokale men vereniging ‘Achter ’t Peerd’ in Gorssel bleek dat een Fries toch wel redelijk ideaal zou zijn. Zo gezegd zo gedaan en in 1992 kocht hij z’n eerste Fries, Tije genaamd die er nog steeds is! Sindsdien, zegt Edwijn, ‘heb ik de Friezen in mijn hart gesloten, ze zijn zo lief en werkwillig! Natuurlijk geldt dat ook voor de andere rassen maar op een gegeven moment val je nu eenmaal voor een bepaald ras; Een paard is voor mij géén werktuig. Het is een karakter, met al zijn kwaliteiten, eigenaardigheden en grillen. Dat maakt het werken met paarden juist zo interessant’. Nadat de eerste Fries was gekocht ging het hard, altijd mennen en paardrijden in de vrije tijd.
Benoeming als lid van het hoofdbestuur van de NBVAP met als opdracht het men-toerisme op te zetten, diverse men- en paardrij vakanties. De kinderen gingen op een gegeven moment meedoen met het Shetland pony Grand National Team (héél veel deelname aan evenementen), mede oprichting van de Stichting Hippisch Toerisme, beurs- en standhouden voor de Shetlanders en voornoemde stichting. Teveel om op te noemen. Voor de uitgave van de eerste routegidsen van de Stichting Hippisch Toerisme verzorgden wij het printwerk en de lay-out en vonden erg veel vergaderingen bij ons thuis plaats . Een bruisende tijd.
Maar waarom zijn jullie naar Frankrijk verhuisd en niet naar een ander land?
Frankrijk omdat wij daar al een huis hadden en de omgeving min of meer kenden. Dat lag dus wel voor de hand. Ofschoon het ook best Italië of Spanje had kunnen zijn, maar dat zou veel onderzoek vooraf vergen omdat wij die landen niet goed kenden. Bovendien wilden wij ons adviesbureau nog een aantal jaren voortzetten zodat wij niet verder dan één dag rijden van Nederland konden gaan zitten. Globaal was de rivier de Dordogne dan ook onze limiet. Daarnaast namen wij vanaf 1997 de twee Shetten en Tije mee naar Frankrijk op vakantie zodat wij al bekend waren met het ongelimiteerde aantal paden in de omgeving. Aanvankelijk gingen wij de vakanties naar Frankrijk, later ook lange weekeinden, vervolgens één maal per maand …………. . Eigenlijk was er dan ook maar één land dat aan de orde kwam namelijk Frankrijk!
Was het makkelijk om een manegebedrijf te beginnen in Frankrijk?
Nee, helemaal niet. Frankrijk is een land van regels en diploma’s. Eerst moest het ATE diploma (Accompagnateur Tourisme Equestre) behaald worden om ritten te organiseren en te begeleiden, daarna een mendiploma (MATE) daarna Guide (Gidsendiploma) en nu het BPJEPS diploma (Brevet Professionnel Jeunesse Physique et Sport), een staatsdiploma. De start is een wir war van regels, controles en aanmeldingen. Opvallend is dat je uiteindelijk eigenlijk nooit aan alle voorwaarden kunt voldoen, maar goed de overheid heeft hier altijd een stok om je te slaan als er ook maar iets fout gaat …… in de praktijk valt het wel mee. Je moet echter niet denken dat je zo even een bedrijf begint dat niet aan de normen voldoet, want dan kun je het gewoonweg sluiten.
Heb je een goede raad voor anderen die erover denken om te emigreren naar Frankrijk?
Ja, zelf heel goed informeren voordat je maar even je Nederlandse beroep of bedrijf in Frankrijk wil uitoefenen! Zonder kapitaal begin je hier niets, de banken zijn doodsbang om geld uit te lenen, dus, voor meerdere jaren geld meenemen, want eer je hier iets van de grond hebt ben je twee jaar verder en dan moet je nog opstarten!
Heb je van de gemeente tegenwerking gehad?
Nee, integendeel, men is in kleine plattelandsgemeenten blij als er initiatief getoond wordt. Wel heb je te maken met héle kleine gemeentes zodat je nu eenmaal niet kunt verwachten dat de burgemeester van alle regelgeving op de hoogte is, ook al hoort hij dat formeel wel te zijn. Een klein voorbeeldje: toen wij in Saint Hilaire Taurieux ons bedrijf vestigden moesten wij dat melden bij de Mairie, de burgemeester wist niet wat hem overkwam en heeft dan ook niets ingeschreven, hetgeen gewoonweg fout is, hij is verplicht een register bij te houden ! Maar, kun je het iemand kwalijk nemen die nooit burgemeester heeft willen zijn, gewoon boer is, en - eigenlijk tegen wil en dank - verkozen is, omdat niemand anders te vinden was die ook maar enigszins beschikbaar was om burgemeester te zijn ? Ik denk het niet. De buren, werden jullie door hen goed ontvangen? In Saint Geniez ô Merle, in Neuville (Salgues), in Saint Hilaire Taurieux (Puy de Gras) en in Blond (Rulières) zijn wij fantastisch door onze buren geholpen, niets dan medewerking ! In Salgues hebben de buren twee dagen lang met de trekker de verhuiswagen leeggehaald omdat de vrachtwagen de draai op ons terrein niet kon maken ! In Blond heeft de buurman ons leren werken met alle werktuigen en ons geintroduceerd bij diverse organisaties en bedrijven.
Mennen of paardrijden?
Voor Edwin maakt het niet uit, hij vindt vooral de afwisseling fantastisch. hij rijdt iets meer paard dan hij ment. Erica’s passie is paardrijden, ofschoon ze ook goed ment.
Trektochten, een ware passie!
De echt avontuurlijke trektochten vind wij ècht geweldig, het maakt niet uit, onder de man of aangespannen. Met mennen ben je iets onafhankelijker doordat je makkelijker spullen mee kan nemen en de gangen wat vrijer zijn (afwisselend stap en draf), terwijl je onder het zadel flexibeler bent met je trajecten, dus ………… . Met bagage op het paard dien je je te beperken tot stap, anders leidt dat onherroepelijk tot blessures. Daarom verplaatsen wij (vrijwel) altijd de bagage met de auto van adres naar adres.
Rijden jullie enkel- of tweespan?
Nu hebben wij (in het algemeen) zes menpaarden ter beschikking en vijf koetsen. Wij rijden in verband met de zwaarte van het terrein vooral tweespan. Met lesgeven begint Edwin altijd met een enkelspan. Voor zijn plezier rijd hij zo nu en dan vierspan.
Wat zijn de kenmerken van jullie manegebedrijf?
Ons bedrijf houdt zich vooral bezig met het organiseren van standplaatsvakanties en trektochten onder het zadel en aangespannen. Daarnaast geef ik zelf veel menlessen.
Wat vinden jullie het leukste aan je beroep?
Wij vinden het fantastisch om te zien dat je de paarden steeds wat bij kan leren en dat er op een gegeven moment een situatie ontstaat waarin je het gevoel hebt dat paard, ruiter en menner elkaar helemaal aanvoelen. Je neemt de leidsels aan of je stapt op je paard en alles gaat als vanzelf, een samensmelting van mens en paard, een geweldig gevoel. Heel erg leuk vinden wij het ontwikkelen van nieuwe tochten, het puzzelen op de kaarten, de historie, de bezienswaardigheden en vooral de ontdekking van alle paden en overnachtingsadressen. Vooraf is dat werkelijk dromen … .